Bixby Creek Bridge, Barnum & Bailey

Olieverf op doek
150 x 100 cm
2018

In dit schilderij kijkt de toeschouwer langs de ruige kust van Big Sur, Californië, zuidwaarts over de beroemde Bixby Creek Bridge. Deze brug is een icoon van Amerikaanse ingenieurskunst, gebouwd in de jaren dertig als onderdeel van de New Deal. Van der Wiele maakt er geen toeristisch plaatje van. Want wie goed kijkt, ziet op de brug een kleine stoet olifanten, aangevoerd door een man met de Amerikaanse vlag in de hand. Het is herkenbaar Donald Trump. Hier gaat een optocht vol symboliek. De olifanten zijn het partijsymbool van de Republikeinse Partij en de titel van het schilderij verwijst naar het legendarische Amerikaanse circus Barnum & Bailey, lang bekend als hThe Greatest Show on Earth. Een bijna vanzelfsprekende associatie met Trump, de showman-president, die zijn politieke opmars opbouwde als een mediaspektakel. Nog een laag: in 2016, het jaar waarin Trump de eerste keer werd verkozen tot president, schrapte het circus zijn olifantennummer en zond zijn olifanten met pensioen in Florida. De verwijzing naar de dominantie van Trump binnen de Republikeinse partij is wrang én spitsvondig.

Van der Wiele schilderde dit werk na een rondreis door Californië in 2017. De locatie had hij al in gedachten, en voor hemzelf onverklaarbaar, ook het idee van de olifanten. In de eerste winkel die hij na aankomst vanuit Nederland in Californië betrad, stonden miniatuur olifanten van Schleich uitgestald. Dat bevestigde voor hem dat het beeld moest worden zoals het zich bij hem aangediend had— irrationeel, maar geladen. Het resultaat is een vervreemdende botsing van beeld en betekenis: een stoet die de Republikeinse suprematie verbeeldt, schrijdt triomfantelijk over een brug die gebouwd werd onder het progressieve gedachtegoed van Roosevelt. De zon gaat onder in het Westen en zal opkomen in het Oosten. Of dit satire is, waarschuwing, of ironische verwondering, laat Van der Wiele open. Maar één ding is zeker: de show gaat door.

Rosalinde Bosworth